Przejdź do treści

środa, 23.8.2017

Imieniny: Apolinarego, Miły, Róży

dd 7 6 5 4 3 2 1 12 11 8

Ścieżka do tej strony

Jesteś tutaj: Strona główna > Gmina Morzeszczyn > Turystyka
2011-12-09

Turystyka

Gmina Morzeszczyn może zaoferować przyjezdnym wiele walorów o charakterze przyrodniczym. Do najcenniejszych przyrodniczo obszarów (poza terenem położonym w granicach Gniewskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu) należy układ dolin rzecznych. Dotyczy to szczególnie wschodniej części gminy cechującej się dobrze zachowanymi zbiorowiskami roślinnymi oraz doliny Janki pełniącej funkcję ważnego korytarza ekologicznego. Na terenie gminy znajdują się ponadto cztery pomniki przyrody. Są to: dąb szypułkowy o obwodzie 5,3 m umiejscowiony w Borkowie, dwa głazy narzutowe o obwodzie 4 i 6 m położone w Dzierżążnie oraz klon jawor o obwodzie 2,5 m znajdujący się w Morzeszczynie.

Architektura
Turystów mogą też zainteresować znajdujące się na terenie gminy ciekawe, zabytkowe obiekty architektoniczne posiadające do tego interesującą historię.  Wycieczkę po gminie warto rozpocząć od obejrzenia przepięknego kościoła w Nowej Cerkwi. Zachęcamy do tego w szczególności turystów i wycieczkowiczów przebywających w pobliskim Pelplinie lub Gniewie. Nowa Cerkiew leży zaledwie kilkanaście kilometrów od tych miejscowości. Z Nowej Cerkwi warto udać się w kierunku Borkowa, by odpocząć chwilę pod liczącym trzy wieki dębem Napoleona. Z Borkowa jedziemy w kierunku Morzeszczyna mijając na skrzyżowaniu pomnik upamiętniający ofiary męczeństwa. W Morzeszczynie można skierować się w kierunku Gniewu, aby obejrzeć malowniczy kościół w Dzierżążnie. Proponujemy też pojechać w kierunku Królów Lasu. Na tej trasie wart obejrzenia jest zabytkowy młyn i jazy wodne na rzece Janka. W samej wsi natomiast interesująca jest przydrożna kapliczka z figurą św. Rocha oraz dwustuletni kościół. Jadąc dalej przez Majewo trafimy do Lipiej Góry, gdzie uwagę przyciąga piękny XIX-wieczny dwór. Zapraszamy.

Warto zobaczyć

Kościół w Nowej Cerkwi – to barokowa świątynia, której początki sięgają XIV wieku. Została ona wzniesiona w 1312 r. w miejscu spalonego drewnianego kościółka z XIII wieku. Z tego czasu zachowały się: czworoboczna wieża, prezbiterium, zakrystia i skarbiec. We wnętrzu kościoła znajdował się wiszący wieloboczny balkon, tak umieszczony, że obecni w Nowej Cerkwi cystersi mogli, wchodząc od zewnątrz nad zakrystią, brać udział w nabożeństwach. W 1764 r. pożar zniszczył kościół i wieżę do tego stopnia, że pozostały tylko mury i sklepienie w prezbiterium, ale jeszcze tego samego roku odbudował go opat Izydor Tokarzewski, którego herb umieszczono na chorągiewce wieżyczki sygnaturkowej. Kościół gruntownie przebudowano, rozszerzając go o nawy boczne i starając się dać mu styl barokowy. Ogień trawi ponownie kościół w 1844 r. wypalając wnętrze i niszcząc wieżę. Obecnie jej zakończenie w stylu dolnonadwiślańskim z cegły niestylowej pochodzi z 1851 r. W czasie działań wojennych 1945 roku uszkodzeniu uległy nawy – boczna (południowa) i główna, oraz wieża. Wnętrze świątyni, o jednolitej zharmonizowanej całości, ma wystrój barokowy i rokokowy. Ołtarz główny z trzeciej ćwierci XVIII wieku ma w swym wnętrzu siedemnastowieczny obraz Matki Boskiej uważany przez lud za cudowny. W górnej kondygnacji ołtarza znajduje się kamienna figura Matki Boskiej Bolesnej przeniesiona tutaj w 1802 roku z kaplicy przydrożnej we wsi Borkowo. Obraz Niepokalanej w ołtarzu Matki Boskiej Różańcowej jest gotycki, srebrną sukienkę wykonał w początkach XVIII wieku Siegfried Örnstern z Gdańska. W kruchcie głównej znajduje się stara średniowieczna kropielnica oraz duży drewniany krucyfiks ludowej roboty. Własnością kościoła są trzy rokokowe feretony. Do 1942 r. na wieży wisiał dzwon Urban z 1561 r., jeden z najstarszych dzwonów diecezji chełmińskiej. Niemcy zabrali go na cele wojenne. Cmentarz przykościelny sięgający swym rodowodem XIV wieku jest miejscem spoczynku wielu pokoleń okolicznych chłopskich rodzin.
Podczas remontu kościoła w 1995 roku w podziemiach odnaleziono trumny i ludzkie szczątki. W podziemiach kościoła spoczywa też ostatni przeor opactwa cysterskiego w Pelplinie - Maciej Prądzyński (zm.1829), który po zniesieniu klasztoru został proboszczem w Nowej Cerkwi, zachowując prawo noszenia habitu, pierścienia i krzyża.
W roku 2005 podczas prac remontowo - konserwacyjnych  na kościelnej wieży odkryto średniowieczne malowidła. Dotychczas nikt nie wiedział o ich istnieniu. Do dzisiejszych czasów zachowały się trzy kolory – biały, czarny i czerwony. Dawniej zdobiły one wieże kościołów zacnych parafii. Dziś w Nowej Cerkwi można je podziwiać gołym okiem, gdyż są doskonale widoczne. Na kościelną wieżę wrócił po wielu latach zegar z odnowionym cyferblatem (tak niegdyś nazywano tarcze zegarowe). Niestety nie zachował się jego oryginalny mechanizm, dlatego wyposażono go w nowoczesny. Wewnątrz kościoła wart uwagi jest również zabytkowy żyrandol, w którym oprawki do świec zrobione są z łusek po nabojach. Mieszkańcy wsi podczas II wojny światowej zbierali je i umieszczali w żyrandolu, prawdopodobnie po to, by upamiętnić ofiary, które od nich ginęły. Na tle kościoła bardzo malowniczo wyglądają ponadto dwa obiekty w dobrze zachowanymi pruskimi murami. Niedawno i one zostały odnowione. Obiekt wpisany do rejestru zabytków woj. pomorskiego.
Będąc w okolicy warto również zobaczyć cmentarz choleryczny, który położony jest w odległości ok. 400 m na zachód od wsi. Może on pochodzić z drugiej połowy XVII w., gdyż w Gniewie zmarło wówczas na morowe powietrze 600 osób. Otoczony jest murem z cegły. Wzniesiono tam również kapliczkę z figurami św. Rozalii i św. Rocha. Obecnie jest to wzgórek porośnięty starymi drzewami ze stojącą na jego skraju kapliczką. W okresie I wojny światowej chowano na nim zmarłych jeńców rosyjskich, a w latach 1939 – 1945 ludzi rozstrzelanych przez hitlerowców.

Pomnik Męczeństwa 1939 – 1945w 1944 roku zniszczono jedną z czterech kapliczek na skrzyżowaniu dróg Borkowo – Morzeszczyn i Nowa Cerkiew – Rzeżęcin. Dziś w tym miejscu znajduje się pomnik ku czci ofiar pomordowanych podczas II wojny światowej.

 

Dąb Napoleona w Borkowie – to ponad 300-letnie drzewo jest pomnikiem przyrody i znajduje się przy drodze nr 234 w kierunku Skórcza. Według legendy odpoczywał pod nim po potyczce z Prusakami sam cesarz Napoleon. Wiek dębu i źródła historyczne zdają się to potwierdzać. Z 1807 roku pochodzi na przykład relacja oficera wojsk napoleońskich, który pisze, że wysłał oddział zawiadowczy w kierunku Gniewa i Kociewia. Informacja ta potwierdza obecność wojsk napoleońskich, ale również przynależność tych okolic do rdzennego Kociewia.
Niestety w drugiej połowie czerwca roku 2009 Napoleon poległ - drzewo złamało się pod wpływem silnych i porywistych wiatrów. Będący w kiepskim stanie pień drzewa nie oparł się sile wiatru. Pamięć o nim nie zaginie, gdyż dąb jest jednym z elementów tarczy herbowej Gminy Morzeszczyn.

 

Młyn w Królów Lesie – jego historia sięga prawdopodobnie XIV wieku kiedy to cystersi lokowali tu wieś na „surowym korzeniu”. Obecny budynek młyna pochodzi z XIX wieku.

 

 

Kapliczka z figurką św. Rocha – znajduje się ona na rozstaju dróg w kierunku Morzeszczyna i Gogolewa. Podanie głosi, że ponad sto lat temu, aby uchronić wieś przed zarazą cholery, zaprzęgnięto do pługa parę jałowic i bliźniaczych klaczy, a następnie oborano nimi potrójnie granice wsi. Do tych wydarzeń nawiązuje wystawiona kapliczka z postacią św. Rocha – chroniącego wieś przed zarazą. Z tego czasu zachowało się też przysłowie: „Z Królów Lasu jedź zawczasu, póki nie ma tu hałasu”. 

Będąc w Królów Lesie warto obejrzeć tutejszy kościół. Świątynia ta pochodzi  z 1806 roku, jest murowana, jednonawowa, w środku znajduje się granitowa gotycka kropielnica i ołtarze rokokowe z XVIII w. W sierpniu 2006 r. kościół obchodził uroczyście 200-lecie swego istnienia. Obiekt wpisany do rejestru zabytków woj. pomorskiego.

 

Kościół w Dzierżążnie – historia tego obiektu sięga XIV wieku. W czasie wojny trzynastoletniej (1454 – 1466) kościół został zniszczony. Odbudowano go około roku 1584, na wcześniejszym kamiennym fundamencie. Według ludowych podań kościół przed wiekami zapadł się pod ziemię i dopiero pasący się na polu wół natrafił na jego ślad. Pierwsza wzmianka o wiosce z pochodzi z 1241 roku. Obiekt wpisany do rejestru zabytków woj. pomorskiego.


 

Dworek w Lipiej Górze – jest własnością prywatną. Zbudowano go około 1850 r. Ale już wcześniej istniał tu okazały dwór drewniany wzniesiony w XVII wieku. Dzięki staraniom właścicieli obiekt wraca do swej świetności. Obiekt wpisany do rejestru zabytków woj. pomorskiego.

 

Tajemnicza wieża w Gąsiorkach
Po wojnie w pałacu stojącym pośród drzew przy drodze z Gąsiorek do Majewa miała siedzibę Gromadzka Rada Narodowa. Zdziwienie budzie do dziś stojąca obok pałacu wieża, której przeznaczenie trudno odgadnąć. Mieszkańcy wspominając opowieści nieżyjących dziadków, opowiadają, że wieża stanowi pozostałość po pierwotnym nie istniejących pałacu stojącym poniżej wieży, a ten stojący do dziś został postawiony po rozebraniu starego pałacu. Jest  to o tyle prawdopodobne, że w XVI wieku we wsi był folwark, którego właścicielem była Radziwiłówna. 

 

Zespół młyński w Pile
Piła to niewielka osada nad rzeką Janką w sołectwie Gąsiorki. Zachowały się tu dwa budynki młyńskie z poł. XIX wieku, niewielkie, drewniane, na kamiennej podmurówce.

 

wydruk, pdf


Portal współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.